Pomoc psychologiczna w okresie okołoporodowym

26.03.2021

Autor: Magdalena Kubasiak

Ciąża to okres dużych zmian w życiu, co wymaga przystosowania się do nowej sytuacji. Zwykle kobiety, bliskie osoby i otoczenie, skupiają się w tym czasie na tym, co dzieje się z ciałem, natomiast wiedza o tym, co dzieje się w psychice, jest dużo mniej powszechna.

     Pomoc psychologiczna w okresie okołoporodowym obejmuje wiele zjawisk i problemów oraz może dotyczyć nie tylko kobiety i dziecka, ale także partnera. Dla porządku, zagadnienia można podzielić zgodnie z następującymi po sobie etapami:

  1. Przygotowanie do poczęcia
  2. Okres ciąży
  3. Poród
  4. Funkcjonowanie po narodzinach w diadzie (matka - dziecko) oraz w rodzinie (partner, rodzeństwo dziecka)

     Już faza planowania i przygotowań do poczęcia, może uruchomić konflikty i problemy, które znajdą swój wyraz np. w niepłodności. Gdy nie da się ustalić przyczyn medycznych, warto wrócić do źródeł, przyjrzeć się swoim relacjom z rodzicami, prześledzić trudności z najwcześniejszych faz rozwoju, gdyż są one bezpośrednio powiązane z własnym macierzyństwem (rodzicielstwem). Na tym etapie warto przyjrzeć się swoim prawdziwym potrzebom i pragnieniom oraz zastanowić się, czy jest to w istocie właściwy moment na poczęcie dziecka.

     Doświadczane trudności mogą się tu wiązać z takimi tematami, jak presja ze strony otoczenia, lęk przed ciążą, porodem czy poronieniem, stres, zmęczenie, brak poczucia bezpieczeństwa, trudności w relacji partnerskiej.

Warto skorzystać z konsultacji psychologicznej, gdy:

  • nie można medycznie uzasadnić niepłodności
  • wyobrażenia o ciąży i porodzie wywołują silny lęk
  • poszukuje się sposobu na przejście przez kryzys nieodłącznie związany z narodzinami dziecka w taki sposób, aby stał się on okazją do osobistego rozwoju, zrozumienia siebie i swojego funkcjonowania

     Ciąża to okres dużych zmian w życiu, co wymaga przystosowania się do nowej sytuacji. Zwykle kobiety, bliskie osoby i otoczenie, skupiają się w tym czasie na tym, co dzieje się z ciałem, natomiast wiedza o tym, co dzieje się w psychice, jest dużo mniej powszechna. Dominuje przekonanie, że przyszłą mamę czeka sama radość i szczęście, a wszystkie wątpliwości i niepokoje rozwieje siła tzw. instynktu macierzyńskiego. Ten silny przekaz społeczno - kulturowy bardzo utrudnia kobiecie w ciąży, akceptowanie różnych uczuć (np. złości, niechęci do poczętego dziecka), które mogą się pojawić.

Wydaje się, że właśnie brak umiejętności tolerowania ambiwalentnych emocji związanych z ciążą, jest jednym z największych trudności, jakie mogą napotkać kobiety w tym stanie, przygotowujące się do poczęcia lub będące po rozwiązaniu (np. odczuwanie radości, ekscytacji, nadziei, a jednocześnie lęku, smutku, zmęczenia, złości czy niechęci do dziecka). Uczucia, których nie chcemy czuć, których nie akceptujemy, stają się jeszcze bardziej natarczywe, silniejsze.

Dużym wyzwaniem mogą być też emocje związane z byciem zależną od innych, rodziny, lekarzy, z poczuciem utraty kontroli. Warto wtedy skupić się na swoich zasobach i budowaniu wiedzy, przekonań dotyczących tego, jak kobieta chciałaby, aby wyglądało jej życie po wielkiej zmianie, jaką są narodziny dziecka. Ważne jest, aby kobieta nabrała świadomości, czego potrzebuje. Często nie mamy skąd takiej wiedzy zaczerpnąć.

Bogate przeżycia wewnętrzne w czasie ciąży mogą być dla kobiet zaskakujące. To czas lęków związanych z nową rolą i reorganizacją życia, czas żałoby, bo żegnamy dotychczasowy obraz siebie, czas obaw związanych z odczuwaniem sprzecznych uczuć wobec zachodzących przemian. To także czas powrotu do własnych dziecięcych przeżyć, porównywania się ze swoją mamą. Dzięki spojrzeniu wgłąb siebie, kobieta ma szansę lepiej poznać swoje stany emocjonalne, zyskać świadomośc tego, jak działają ukryte przekonania pochodzące z rodziny, co przełoży się na bardziej świadomo macierzyństwo.

Warto skorzystać z konsultacji psychologicznej, gdy:

  • kobieta doświadcza gwałtownych i trudnych do opanowania zmian nastroju
  • nie akceptuje emocji, które przeżywa
  • czuje, że dużo traci i trudno jej się z tym pogodzić
  • partnerom towarzyszy ciągły niepokój o nienarodzone dziecko, mimo że przebieg ciąży jest prawidłowy
  • wyobrażenia o porodzie wywołują silny lęk
  • partnerom trudno funkcjonować w nowych rolach, czują się zagubieni

      Poród to dla kobiety wyjątowe doświadczenie, któremu towarzyszą intensywne uczucia. Czas wielkiej zmiany, moment przejścia na drugą stronę. Lęk przed porodem jest naturalny, rzecz w tym, żeby nas nie paraliżował, nie utrudniał podejmowania decyzji, nie odcinał od doświadczeń. Przekaz medialny i kulturowo - religijny, a niejednokrotnie historie rodzinne lub te opowiadane przez osoby z otoczenia, niestety wzmacniają ten wpisany w naszą egzystencję lęk. Gdy poród był wyjątkowo trudny, kobieta może np. myśleć, że musi to jakoś dziecku wynagrodzić, w specjalny sposób je chronić, co z kolei będzie wpływać na budowanie relacji między matką, a dzieckiem (granice, dbanie o własne potrzeby). Satysfakcjonujący poród pomaga zaś wejść
w macierzyństwo.

Warto skorzystać z konsultacji psychologicznej, gdy:

  • lęk przed porodem paraliżuje i nie pozwala spokojnie przygotowywać się i podejmować decyzji
  • poród był trudnym lub nieudanym doświadczeniem w przeszłości
  • poród wiązał się z utratą (poronienie, śmierć dziecka)

      Wyniki badań pokazują, że kobieta, która ocenia swój poród jako dobry, ma poczucie ogromnej sprawczości, co daje siłę na pierwsze tygodnie macierzyństwa i bardzo pozytywnie wpływa na jakość relacji między matką, a dzieckiem. Ponadto z danych naukowych wynika, że kobiety, które otrzymują wsparcie terapeutyczne w ciąży, są mniej narażone na wystąpienie depresji poporodowej. Kiedy matka (także wraz z partnerem) decyduje się zwrócić o pomoc, to nie tylko przynosi ulgę sobie, ale wnosi również niebagataleny wkład w rozwój relacji z dzieckiem, łatwiej jej zbudować dobre porozumienie z maleństwem i poczucie własnej kompetencji rodzicielskiej. A to jest z kolei inwestycja w dobrostan kolejnych pokoleń.

Warto skorzystać z konsultacji psychologicznej, gdy:

  • doświadczenia okołoporodowe wiążą się z poczuciem kompletnej bezradności, uprzedmiotowienia
  • rodzice mają problem z funkcjonowaniem w nowych rolach, w realizacji zadań związanych z macierzyństwem czy ojcostwem
  • kobieta nie czuje się kompetentna w relacji z dzieckiem, kontakt z nim nie przynosi jej przyjemności, doświadcza trudnych, np. wrogich, uczuć wobec dziecka, została rozdzielona z dzieckiem urodzonym przedwcześnie
  • istnieje konflikt w relacji partnerskiej
  • pojawiają się symptomy wskazujące na depresję poporodową

 

Artykuł przygotowała Magdalena Kubasiak - psycholog, psychoterapeuta pracujący w nurcie Gestalt. Na spotkania z Magdą zapraszamy w środy w godzinach 16:00 - 20:00 oraz w czwartki w godzinach 10:00 - 13:00.

Powróć do listy artykułów

Rezerwuj wizytę online

Umów się na spotkanie, to bardzo proste!

Rezerwuj wizytę
Obrazek listka

Przeczytaj ciekawe artykuły

Zdrowie psychiczne. Dlaczego wciąż tak trudno rozmawiać o nim otwarcie?

Pytanie o zdrowie somatyczne jest w naszej kulturze czymś naturalnym i traktowanym jako formułka grzecznościowa. Poczytujemy je za rodzaj uprzejmości i odpowiadamy zwykle bez oporów czy zażenowania. Inaczej jest w przypadku zdrowia psychicznego.

Czytaj więcej

Grupa wsparcia dla osób po rozstaniu

Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego "Sensum", zaprasza do grupy wsparcia dla osób, które rozstały się z partnerem.

Czytaj więcej

Grupa wsparcia dla rodziców i dzieci z zaburzeniami ze spectrum autyzmu

Tworzymy grupę wsparcia dla rodziców i opiekunów dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu!

Czytaj więcej

O przygotowaniu dziecka do udzialu w przesluchaniu słów kilka

Uczestnictwo w postępowaniach sądowych, jest wydarzeniem stresującym, nawet jeśli dotyczy osoby dorosłej. Co zatem robić, jeśli przesłuchiwane musi być dziecko?

Czytaj więcej

Granice w rodzinie, czyli jak komunikować się bez złości.

Twoje dziecko rośnie i zaczyna coraz częściej sprawdzać, na ile mu pozwolisz? Masz wrażenie, że ze słodkiego bobasa zmienia się w małego łobuza? A może Twój przedszkolak rzadko z entuzjazmem reaguje na to, o co go poprosisz? Czujesz, że Twoje dziecko zaczyna "wchodzić Ci na głowę"?

Czytaj więcej

Kiedy udać się do logopedy?

Martwi Cię brak rozwoju mowy Twojego dziecka? A może chcesz sprawdzić czy Twoja pociecha wypowiada głoski adekwatnie do wieku? Jesteś osobą dorosłą i zmagasz się z trudnością w artykułowaniu pewnych słów?

Czytaj więcej

Kilka słów o wsparciu rozwoju dziecka

Rozwój Twojego dziecka przebiega inaczej, niż u jego rówieśników ? Martwi Cię to, że Twoje pociecha często się potyka, niespodziewanie popada w ataki złości, przejawia problemy w koncentracji uwagi i łatwo się rozprasza? Warto wesprzeć rozwój Twojego dziecka!

Czytaj więcej

O syndromie gotującej się żaby

Zgadzamy się na sytuacje, które są niekorzystne i długotrwałe, a pomimo odczuwanego dyskomfort nie potrafimy ich przerwać. Powodów może być wiele: toksyczny związek, zależność emocjonalna czy nieumiejętność określenia, co dzieję się wokół nas. Być może to właśnie Ty tolerujesz trudną sytuacje, tak długo, póki nie spowoduje ona wypalenia? Chcielibyśmy przybliżyć Ci historię o żabie, która nie wiedziała, że się właśnie gotuje.

Czytaj więcej

Chroń głowę przed koronawirusem

Za sprawą koronawirusa znaleźliśmy się w zupełnie nowej rzeczywistości, która jest niezwykle trudna. Borykamy się z izolacją, wytrwale sprawdzamy doniesienia dotyczące wzrostu zachorowań, snujemy wizje, kiedy wrócimy. Staramy się racjonalnie podchodzić do wszelkich doniesień, jednak w wielu z nas potęguje się niepokój o zdrowie swoje i najbliższych, pracę, plany czy płynność finansową.

Czytaj więcej

Kiedy rodzice się rozwodzą...

Co drugie dziecko przeżyje rozstanie swoich rodziców, zanim ukończy szesnasty rok życia. Na każde trzy zawarte małżeństwa ,przypadają dwa rozwody. Jedna czwarta dzieci doświadcza stresu z powodu rozpadu rodziny. Jedno dziecko na pięcioro mieszka z samotnym rodzicem. Milion dzieci żyje w przybranych rodzinach.

Czytaj więcej

Aparat ortodontyczny, a prawidłowe połykanie

Zdarza się, że dorośli odwiedzający gabinety ortodontyczne słyszą „Proszę o konsultację u logopedy”. Większości nasuwa się pytanie „Dlaczego? Przecież wymawiam słowa wyraźnie i jako dziecko nie miałam/em problemów z mową.” To zjawisko dotyczy również rodziców dzieci, którzy nie zauważyli żadnych nieprawidłowości w wymowie pociechy, a jednak są kierowani na terapię logopedyczną.

Czytaj więcej

O rozwodzie słów kilka

Rozwód klasyfikowany jest, jako jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w życiu człowieka. Bez względu na powód rozstania czy płeć, staje się końcem jednego etapu i początkiem drugiego - nowego. Rozwód wymaga odnalezienia się w nowej sytuacji i roli, a także konieczności zmierzenia się z szeregiem emocji, które pojawiają się wraz z podjęciem decyzji o rozpoczęciu nowego, nieznanego dotąd życia. Jak wyglądają etapy rozwodu? Jakie wyzwania na Ciebie czekają? Jak wygląda rozwód okiem psychologa?

Czytaj więcej

Psycholog biegły sądowy, czyli kto?

Psychologia sądowa to subdyscyplina psychologii stosowanej, zajmującą się zbieraniem, badaniem i przedstawianiem dowodów dla celów sądowych. Przedmiotem zainteresowania psychologa sądowego, określanego biegłym sądowym z zakresu psychologii, jest człowiek uczestniczący w procedurach prawnych w fazie postępowania przygotowawczego lub sadowego – jako podejrzany lub oskarżony o czyn karalny, ofiara przestępstwa lub świadek zdarzeń stanowiących przedmiot sprawy.

Czytaj więcej

Terapia schematów

Terapia Schematu (ang. Schema Therapy) stworzona została z myślą o osobach, u których zdiagnozowano zaburzenia osobowości, najczęściej występujące także z przewlekłymi zaburzeniami klinicznymi...

Czytaj więcej

Pomoc psychologiczna w okresie okołoporodowym

Ciąża to okres dużych zmian w życiu, co wymaga przystosowania się do nowej sytuacji. Zwykle kobiety, bliskie osoby i otoczenie, skupiają się w tym czasie na tym, co dzieje się z ciałem, natomiast wiedza o tym, co dzieje się w psychice, jest dużo mniej powszechna.

Czytaj więcej

Trening Umiejętności Społecznych dla dzieci (TUS)

Trening Umiejętności Społecznych dla dzieci (TUS), to cykliczne zajęcia grupowe o określonej i stałej strukturze, które są ukierunkowane na rozwijanie kompetencji społecznych, komunikacyjnych i emocjonalnych. Sam trening prowadzony jest w sposób atrakcyjny dla dzieci, łącząc zasady gier społecznych z nauką umiejętności niezbędnych w życiu każdego człowieka.

Czytaj więcej
SERWIS WYKORZYSTUJE PLIK COOKIES W CELACH STATYSTYCZNYCH ORAZ PERSONALIZACJI USTAWIEŃ SERWISU
Serwis internetowy centrumsensum.pl (Sensum Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego) używa plików „cookies”. Więcej informacji o zastosowaniu i sposobie działania plików „cookies” znajduje się w nocie prawnej. Dalsze korzystanie z serwisu oznacza akceptację warunków.