Kiedy rodzice się rozwodzą...

10.05.2020

Autor: Marta Dziewierska

Co drugie dziecko przeżyje rozstanie swoich rodziców, zanim ukończy szesnasty rok życia. Na każde trzy zawarte małżeństwa ,przypadają dwa rozwody. Jedna czwarta dzieci doświadcza stresu z powodu rozpadu rodziny. Jedno dziecko na pięcioro mieszka z samotnym rodzicem. Milion dzieci żyje w przybranych rodzinach.

     Powyższe zdania brzmią niezwykle poważnie… tak poważnie jak problemy, z którymi zmagają się dzieci rozwodzących się rodziców. Jak oddiaływuje na dziecko separacja lub rozwód? Co tak naprawdę jest przyczyną problemów dzieci w sytuacjach okołorozwodowych?

Jak oddziaływuje na dziecko separacja lub rozwód rodziców?

     Rozstanie rodziców wpływa już na niemowlęta. Psycholog Elisabeth Fivaz - Depeursinge, opracowała technikę interakcji między dzieckiem, mamą i tatą. Stwierdziła, że niektóre niemowlęta, już około dwunastego tygodnia życia reagują nie tylko na wskazówki emocjonalne pochodzące od matki lub ojca, ale także na to, co dzieje się między rodzicami. Jeżeli rodzice żyją ze sobą w zgodzie, znajduje to odzwierciedlenie w zachowaniu dziecka, jeżeli jednak nie ma „synchronizacji”, niemowlę zdaje się odgrywać rolę pośrednika, starając się pomimo młodego wieku „wyregulować” ich zachowania.

     W przypadku separacji i rozwodu problem polega na tym, że dziecko potrzebuje jak najlepszej jakości rodzicielstwa – ukojenia, dodatnia otuchy, okazania empatii dla jego uczucia straty czy strachu. Dzieje się tak właśnie w sytuacji, w ktorej rodzice, nie potrafią zapewnić tego rodzaju wspracia, często sami będąc w trudnej sytuacji emocjonalnej, która uniemożliwia zaspokojenia deficytów, które pojawiają się u dziecka.

Pozostawienie dziecka samego z przeżywanymi problemami, może mieć poważne skutki dla jego zdrowia psychicznego i fizycznego. Bez udzielenia potrzebnego wsparcia podczas sytuacji okołorozwodowej dzieci i nastolatki mogą:

  • z wyższym o 75 % prawdopodobieństwem mieć problem z nauką
  • z wyższym o 70 % prawdopodobieństwem uzależnią się od narkotyków
  • z wyższym o 50 % prawdopodobieństwem będą miały niższą samoocenę
  • z wyższym o 50 % prawdopodobieństwem będą miały złe relacje z rówieśnikami

     Pomimo zdecydowanie większej, dziś, niż niegdyś, akceptacji rozwodu, jego negatywny wpływ na dziecko wcale się nie zmniejszył. Porównując wyniki uzyskane przez dzieci rozwiedzionych rodziców w latach siedemdziesiątych XX wieku i obecnie, okazuje się, że dzieci z obu grup zmagały się z tymi samymi problemami.

Przyczyną problemów emocjonalnych lub behawioralnych dzieci oraz nastolatków, nie jest rozwód czy separacja, a atmosfera konfliktu, która panuje w rodzinie lub między rodzicami po rozstaniu.

Co czuje dziecko, którego rodzice zdecydowali się na rozwód?

     Wielu dzieciom, które znalazły się w sytuacji rozwodu rodziców, nie otrzymuje pomocy w uporaniu się z przeżywanymi emocjami, które wywołane są rozstaniem rodziców, nikt też z nimi nie rozmawia. W rezultacie dzieci w bardzo szybkim tempie przenoszą się z dzieciństwa do świata dorosłych, który jest obciążony zbyt wieloma faktami z życia rodziców: sporami finansowymi, konfliktami w związku, sprawami sądowymi czy kłótniami.

Niezwykle ważnym jest, aby dziecko mogło porozmawiać o swoich problemach z kimś, kto go wysłucha, dopasuje się do przeżywanych emocji, okaże ciepło i empatię. Dziecko w sytuacjach okołorozwodowych, zmaga się z szeregiem negatywnych emocji: smutekiem, poczuciem porzucenia i bycia niekochanym, poczuciem odrzucenia czy wykluczenia. Dodatkowo może występować także poczucie zawodu z powodu odejścia rodzica, złość, uraza, nienawiść, strach, poczucie winy czy też szok i bezsilność. Nader często dziecko doświadcza poczucia rozdarcia, zazdrości czy też konsternacji wynikającej z przeświadczenia dziecka, o konieczności opowiedzenia się po którejś ze stron.

Co muszą wiedzieć rozstający się rodzice?

     Rozstający się rodzice, często nie wiedzą jak rozmawiać o rozstaniu ze swoimi dziećmi, zdarza się też, że nie zdają sobie sprawy, że powinni o tym porozmawiać, będąc skupionymi na swoich własnych przeżyciach. Badania wykazują, że często to konflikt wyrządza krzywdę psychiczną dziecku, dlatego pozostanie rodziców ze sobą i tkwienie w konflikcie, jest równie szkodliwe, co rozstanie. Dzieci którym nikt nie pomógł porozmawiać o przeżyciach związanych z separacją czy rozwodem, są narażone na problemy psychiczne, fizyczne, a także trudności z nauką.

Dziecko potrzebuje kogoś, kto zrozumie jego krzywdę, gniew, poczucie porzucenia obecne „tu i teraz”. Jeżeli rodzic nie czuje się na siłach do przeprowadzenia takiej rozmowy, powinien zapewnić dziecku łatwy dostęp do bardzo empatycznego krewnego czy przyjaciela rodziny. Jeżeli i to nie jest możliwe, należy umówić dziecko na spotkanie z psychologiem bądź terapeutą.

Zdolność rodziców do pokonania dystresu psychicznego spowodowanego rozwodem, oddziałuje na umiejętność przystosowania się dziecka. Jedną z największych szkód, jakie rodzic może wyrządzić dziecku, jest krytykowanie w jego obecności drugiego rodzica, zmuszanie dziecka, by opowiedziało się po którejś ze stron, bądź traktowało go jak powiernika, terapeutę czy pośrednika.

Należy uszanować to, że dziecko tęskni za drugim rodzicem. Musi ono wiedzieć, że ma prawo o tym mówić i może liczyć na empatie, a nie krytykę rodzica, z którym mieszka.

W jaki sposób rodzic może zapobiegać pogłębianiu się cierpienia dziecka?

  • nie pozwalaj dziecku słuchać rozmów telefonicznych lub kłótni z drugim rodzicem
  • nie wypytuj dziecka o to, co działo się podczas jego wizyty u drugiego rodzica
  • nie chowaj, ani nie wyrzucaj zdjęć z rodzicem, który z Wami nie mieszka
  • nie traktuj dziecka jak posłannika czy pośrednika
  • nie denerwuj się w obecności dziecka, gdy wybiera się w odwiedziny do drugiego rodzica
  • pozwalaj dziecku zadawać tyle pytań, ile chce
  • zapewniaj dziecko, że zawsze go wysłuchasz, gdy będzie chciało porozmawiać o swoich uczuciach i ciesz się tym, że chce o nich porozmawiać
  • nie zakładaj, że jedna rozmowa wystarczy - większość dzieci potrzebuje porozmawiać wielokrotnie i jest to dobry znak
  • nie mów dziecku: „teraz jest znacznie lepiej, bo mama i tata są szczęśliwi, gdy mieszkają osobno” - dla dziecka, taka sytuacja często wcale nie jest lepsza, więc i stwierdzenie tego typu nie pomogą
  • nie zakładaj, że starsze dziecko poradzi sobie lepiej - jego żal może być tak samo wielki, jak żal młodszego dziecka
  • nie okłamuj dziecka na temat tego, co się stało z drugim rodzicem, tylko oświadcz jasno, że odszedł - kłamstwa, które po czasie ujrzą światło dzienne, mogą wyrządzić dziecku jeszcze większą krzywdę i poczucie bycia oszukanym, stąd też pamiętaj, że jeżeli dziecku nie powie się o przyczynie rozstawia, samo stworzy własną wersję prawdy, np.: „Tata odszedł, kiedy mama zrobiła sobie trwałą. Nie rozumiem, co to znaczy, wiem tylko, że nienawidzę tej fryzjerki.”

     Rozwód to niezwykle trudny czas, pełen sprzecznych emocji i trudnych decyzji. Często jest to okres, kiedy dorośli czują się w potrzasku nie umiejąc znaleźć odpowiedniego wyjścia. Chcąc zmierzyć się z tak trudną sytuacją, nie biorą pod uwagę emocji i odczuć najmłodszych członków rodziny – dzieci.

To one zmuszone są do samodzielnego zmierzenia się z tym, co nieznane, niezrozumiałe, często także z konfliktem lojalności między rodzicem, który odchodzi, a tym który z dzieckiem zostaje. Tak duże zmiany w życiu dziecka powinny być zrozumiałe, nie ma tutaj miejsca na poczucie odrzucenia czy konieczności wyboru.

Kiedy sytuacja staje się dla Ciebie zbyt trudna, aby opowiedzieć ją dziecku, skorzystaj z pomocy specjalisty, psychologa dziecięcego lub psychoterapeuty. Daj sobie i swoim najbliższym szanse na życie pełne nowych wyzwań i możliwości.

Powróć do listy artykułów

Rezerwuj wizytę online

Umów się na spotkanie, to bardzo proste!

Rezerwuj wizytę
Obrazek listka

Przeczytaj ciekawe artykuły

Zdrowie psychiczne. Dlaczego wciąż tak trudno rozmawiać o nim otwarcie?

Pytanie o zdrowie somatyczne jest w naszej kulturze czymś naturalnym i traktowanym jako formułka grzecznościowa. Poczytujemy je za rodzaj uprzejmości i odpowiadamy zwykle bez oporów czy zażenowania. Inaczej jest w przypadku zdrowia psychicznego.

Czytaj więcej

Grupa wsparcia dla osób po rozstaniu

Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego "Sensum", zaprasza do grupy wsparcia dla osób, które rozstały się z partnerem.

Czytaj więcej

Grupa wsparcia dla rodziców i dzieci z zaburzeniami ze spectrum autyzmu

Tworzymy grupę wsparcia dla rodziców i opiekunów dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu!

Czytaj więcej

O przygotowaniu dziecka do udzialu w przesluchaniu słów kilka

Uczestnictwo w postępowaniach sądowych, jest wydarzeniem stresującym, nawet jeśli dotyczy osoby dorosłej. Co zatem robić, jeśli przesłuchiwane musi być dziecko?

Czytaj więcej

Granice w rodzinie, czyli jak komunikować się bez złości.

Twoje dziecko rośnie i zaczyna coraz częściej sprawdzać, na ile mu pozwolisz? Masz wrażenie, że ze słodkiego bobasa zmienia się w małego łobuza? A może Twój przedszkolak rzadko z entuzjazmem reaguje na to, o co go poprosisz? Czujesz, że Twoje dziecko zaczyna "wchodzić Ci na głowę"?

Czytaj więcej

Kiedy udać się do logopedy?

Martwi Cię brak rozwoju mowy Twojego dziecka? A może chcesz sprawdzić czy Twoja pociecha wypowiada głoski adekwatnie do wieku? Jesteś osobą dorosłą i zmagasz się z trudnością w artykułowaniu pewnych słów?

Czytaj więcej

Kilka słów o wsparciu rozwoju dziecka

Rozwój Twojego dziecka przebiega inaczej, niż u jego rówieśników ? Martwi Cię to, że Twoje pociecha często się potyka, niespodziewanie popada w ataki złości, przejawia problemy w koncentracji uwagi i łatwo się rozprasza? Warto wesprzeć rozwój Twojego dziecka!

Czytaj więcej

O syndromie gotującej się żaby

Zgadzamy się na sytuacje, które są niekorzystne i długotrwałe, a pomimo odczuwanego dyskomfort nie potrafimy ich przerwać. Powodów może być wiele: toksyczny związek, zależność emocjonalna czy nieumiejętność określenia, co dzieję się wokół nas. Być może to właśnie Ty tolerujesz trudną sytuacje, tak długo, póki nie spowoduje ona wypalenia? Chcielibyśmy przybliżyć Ci historię o żabie, która nie wiedziała, że się właśnie gotuje.

Czytaj więcej

Chroń głowę przed koronawirusem

Za sprawą koronawirusa znaleźliśmy się w zupełnie nowej rzeczywistości, która jest niezwykle trudna. Borykamy się z izolacją, wytrwale sprawdzamy doniesienia dotyczące wzrostu zachorowań, snujemy wizje, kiedy wrócimy. Staramy się racjonalnie podchodzić do wszelkich doniesień, jednak w wielu z nas potęguje się niepokój o zdrowie swoje i najbliższych, pracę, plany czy płynność finansową.

Czytaj więcej

Kiedy rodzice się rozwodzą...

Co drugie dziecko przeżyje rozstanie swoich rodziców, zanim ukończy szesnasty rok życia. Na każde trzy zawarte małżeństwa ,przypadają dwa rozwody. Jedna czwarta dzieci doświadcza stresu z powodu rozpadu rodziny. Jedno dziecko na pięcioro mieszka z samotnym rodzicem. Milion dzieci żyje w przybranych rodzinach.

Czytaj więcej

Aparat ortodontyczny, a prawidłowe połykanie

Zdarza się, że dorośli odwiedzający gabinety ortodontyczne słyszą „Proszę o konsultację u logopedy”. Większości nasuwa się pytanie „Dlaczego? Przecież wymawiam słowa wyraźnie i jako dziecko nie miałam/em problemów z mową.” To zjawisko dotyczy również rodziców dzieci, którzy nie zauważyli żadnych nieprawidłowości w wymowie pociechy, a jednak są kierowani na terapię logopedyczną.

Czytaj więcej

O rozwodzie słów kilka

Rozwód klasyfikowany jest, jako jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w życiu człowieka. Bez względu na powód rozstania czy płeć, staje się końcem jednego etapu i początkiem drugiego - nowego. Rozwód wymaga odnalezienia się w nowej sytuacji i roli, a także konieczności zmierzenia się z szeregiem emocji, które pojawiają się wraz z podjęciem decyzji o rozpoczęciu nowego, nieznanego dotąd życia. Jak wyglądają etapy rozwodu? Jakie wyzwania na Ciebie czekają? Jak wygląda rozwód okiem psychologa?

Czytaj więcej

Psycholog biegły sądowy, czyli kto?

Psychologia sądowa to subdyscyplina psychologii stosowanej, zajmującą się zbieraniem, badaniem i przedstawianiem dowodów dla celów sądowych. Przedmiotem zainteresowania psychologa sądowego, określanego biegłym sądowym z zakresu psychologii, jest człowiek uczestniczący w procedurach prawnych w fazie postępowania przygotowawczego lub sadowego – jako podejrzany lub oskarżony o czyn karalny, ofiara przestępstwa lub świadek zdarzeń stanowiących przedmiot sprawy.

Czytaj więcej

Terapia schematów

Terapia Schematu (ang. Schema Therapy) stworzona została z myślą o osobach, u których zdiagnozowano zaburzenia osobowości, najczęściej występujące także...

Czytaj więcej
SERWIS WYKORZYSTUJE PLIK COOKIES W CELACH STATYSTYCZNYCH ORAZ PERSONALIZACJI USTAWIEŃ SERWISU
Serwis internetowy centrumsensum.pl (Sensum Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego) używa plików „cookies”. Więcej informacji o zastosowaniu i sposobie działania plików „cookies” znajduje się w nocie prawnej. Dalsze korzystanie z serwisu oznacza akceptację warunków.